سلام دوستان و همراهان عزیز کانال آموزش سنتور Santurist@ لطفا در راستای بهبود ارائه مطالب آموزشی کانال آموزش سنتور، در نظر سنجی پایین وبلاگ، سطح نوازندگی خود را مشخص نمایید. باتشکر
عضویت در کانال تلگرام "آموزش سنتور"
در مدت زمانی که در گوشه و کنار دنیای بی کران مجازی در خدمت دوستان عزیز و نوازندگان ساز سنتور بوده ام، متوجه شدم که بسیاری از هنرجویان عزیز سنتور علیرغم عشق و علاقه وافر به موسیقی و ساز زیبای سنتور، گاه در میان راه ایستاده اند و از ادامه راه به ژرفای دنیای موسیقی و نوازندگی بازمانده اند. علت این امر نه نبود عظم و اراده و نه نبود عشق و علاقه است، بلکه علت اصلی هنرآموزانی هستند که آنگونه که باید و شاید راه را به این هنرجویان ننموده اند و از ارائه مطالبی که نیاز است به هنرجو گفته شود یا ناتوان بوده اند و یا کوتاهی کرده اند.
همانطور که میدانید استاد عزیزمان زنده یاد فرامرز پایور کتاب „دستور سنتور” را برای هنرجویان مبتدی تهیه و تدوین کردند که هنوز بعد از گذشت بیش از پنجاه سال مهمترین منبع برای هنرجویان مبتدی سنتور می باشد. باتوجه به اینکه محدودیت کتاب اجازه ارائه توضیحات بیش از اندازه را نمی داد، استاد پایور مبنا را بر این گذاشتند که هنرآموزان مطالب مهم و اساسی را به هنرجویان ارائه نمایند.
ولی افسوس و صد افسوس که بسیاری از هنرآموزان آنگونه که باید و شاید به این کتاب عظیم ارج ننهادند و دین خود را درخصوص ارائه مطالبی که بایست ارائه می نمودند، ادا نکردند. لذا نتیجه این شد که هنرجویان عزیز این کتاب را پشت سر می نهند در حالی که هنوز درک صحیحی از مبانی موسیقی و تکینکهای نوازندگی ندارند. اکثر آنها این کتاب را به اتمام رسانده اند درحالی که حتی با ساده ترین مبانی موسیقی ایرانی مانند دستگاه، آواز، انواع میزانها و ... و همچنین تکنیکهای مهم نوازندگی مانند ریزها و تکیه ها ناآشنا هستند.
باتوجه به مسائلی که عرض نمودم و همچنین باتوجه به اینکه گاها با عزیزانی صحبت کرده ام که عشقشان موسیقی و سنتور است ولی متاسفانه به خاطر شرایط زندگی و یا عدم دسترسی به مدرس، امکان شرکت در کلاسهای موسیقی را نداشته اند، تصمیم گرفتم مجموعه آموزشی ای در خصوص کتاب دستور سنتور تهیه نمایم. در این مجموعه ابتدا مطالب مورد نیازی که هنرجو باید درخصوص تئوری موسیقی بداند را به اختصار توضیح داده ام، سپس در بخش بعد مطالبی در خصوص ساز سنتور و نکات عملی مربوط به سنتور نوازی ارائه کرده ام و در آخر قطعات کتاب وزین „دستور سنتور” را مورد بررسی قرار داده ام و علاوه بر اجرای آن توضیحاتی را که مورد نیاز بوده تا هنرجو از درس برداشت کند را آورده ام.
در جای جای این مجموعه از انواع تستها استفاده نموده ام تا هنرجو از یادگیری مطالب اطمینان یابد همچنین از کلیپهای زنده یاد استاد پایور نیز در مجموعه استفاده نموده ام تا علاوه بر نکات آموزشی، نوای روحانی ساز ایشان انگیزه بخش هنرجویان باشد. در برخی از موارد هم تحقیق و تفحص را درخصوص برخی مطالب به عهده هنرجو گذاشته ام که مطمئنا پیگیری این تحقیقها هنرجو را در درک هرچه بهتر موسیقی ایرانی یاری خواهد نمود. تهیه این مجموعه واقعا زمان و انرژی زیادی برد ولی خوشحالم که بالاخره به پایان رسید و توانستم گامی هرچند کوچک در راستای آموزش این ساز زیبا برداردم.
درآخر متذکر می شوم که باتوجه به اینکه این نسخه اول مجموعه است بدون شک اشکالاتی دارد که در برخی موارد مربوط به سواد اندک من از موسیقی است و در موارد دیگر سواد اندک من از نرم افزار و کامپیوتر، به هرحال خواهشمندم هرجا ایراد یا اشکالی یافتید حتما از طریق ایمیلی که در خود نرم افزار ذکر نموده ام عنوان فرمایید تا آن را برطرف نمایم و نسخه های بعدی این مجموعه عاری از اینگونه اشکالات باشد.
حجم کل این مجموعه حدود 168 مگابایت می باشد که برای راحتی دانلود به سه قسمت تقسیم شده است. این سه فایل را در یک مکان دانلود کنید و سپس فایل Santur. zip را Extract نمایید(لطفا برای این کار از نرم افزار WinRar استفاده نمایید این نرم افزار را می توانید از اینجا دریافت نمایید.) فایلها در فولدری به نام Santur ذخیره می گردند. لطفا نام این فولدر را عوض نکنید. در داخل این فولدر فایلی تحت عنوان Santur. htm وجود دارد که با اجرای آن به برنامه دسترسی خواهید داشت. لازم به ذکر است برای اجرای این مجموعه باید Flashplayer نسخه 9 به بالا بر روی اکسپلورر شما نصب باشد. این نرم افزار معمولا به طور پیش فرض بر روی اکسپلوررهای Firefox و یا Internet Explorer نصب است ولی اگر نبود می توانید آن را به صورت مجانی از اینترنت دریافت نمایید.
هرگونه اشکالی در دانلود و یا اجرای برنامه داشتید را حتما ذکر نمایید تا راهنمایی نمایم.
شاد باشید و سربلند.
دانلود مجموعه:
قسمت اول
قسمت دوم
قسمت سوم
(در صورتیکه از Internet Explorer استفاده می نمایید ممکن است با کلیک بر روی پیوندها قادر به دانلود فایل نباشید، در این حالت روی پیوندها راست کلیک کرده و گزینه Save link as را انتخاب نمایید یا با برنامه Download manager آن را دانلود نمایید.)
دانلود کل مجموعه به صورت یک فایل
مشاهده آنلاین نمونه ای از تصاویر مربوط به این مجموعه آموزشی را در زیر می توانید مشاهده نمایید:
برنامه شماره 1 گلهای تازه (جدایی)
این اثر زیبا با آهنگسازی و نوازندگی زنده یاد استاد جواد معروفی و صدای گرم عبدالوهاب شهیدی و شعرهای بسیار زیبایی از فرخی سیستانی و سعدی و همچنین دکلمه بسیار زیبای خانم فخری نیکزاد خلق شده است.
در مورد آهنگسازی زنده یاد استاد معروفی که حرفی برای گفتن نیست. قطعات
جاویدانی مانند ژیلا و خوابهای طلایی و ... نشانگر ذهن خلاق و تسلط او بر
موسیقی می باشد.
این اجرای زیبا در ثانیه 10 با قطعه بسیار زیبایی از جواد معروفی در ریتم
4/4 شروع می شود. ملودی این قطعه فوق العاده زیباست و واقعا با نام اثر
یعنی "جدایی" همخوانی عجیبی دارد.
دقیقا ملودی قطعه، جدایی و هجران را در ذهن تداعی می کند.
در دقیقه 2 شعر بسیار زیبای فرخی سیستانی با دکلمه بسیار بسیار زیبای خانم
فخری نیکزاد آغاز می گردد. واقعا فوق العاده است وقتی زیبایی شعر با زیبایی
کلام همراه و همگام می شوند.
در سوگ از دست دادن دو استاد عزیز موسیقی ایران زمین، شعری گفتم که تقدیم می کنم به زنده یاد استاد فرامرز پایور و استاد پرویز مشکاتیان و همه رهروان راه موسیقی
بنال ای ساز غمگین نغمه سر کن
ز داغ هجر یاران گریه سرکن
هلا! سنتور، وقت نالیدن توست
کنون هنگام بی سامانی توست
بخوان گرچه صدایت غرق بغض است
بخوان گرچه فلک پشتت شکسته است
به یاد پایور، رب النوع سنتور
بزن راز و نیاز، در مایه شور
ز راز دل برایم گفتگو کن
ز جور شهرآشوبش ، مویه سر کن
بزن از پرده عشاق رمزی
بگو از داستان مجنون و لیلی
حکایت سر کن از مضراب پرویز
به پای دود عودش اشکها ریز
کجا شد خالق دستان و بیداد
ز بیداد زمان، فریاد ، فریاد
مگر از قاصدک چیزی شنید او؟
که سر بر آستان جان نهاد او
بیا ای ساز غمگین گریه سر کن
"همه غمهای عالم را خبر کن"
قطعه "درغم" اثر زنده یاد استاد پرویز مشکاتیان
در غم:
ابتدا به اسم قطعه می پردازیم. "در غم"! همانطور که از اسم این قطعه (و البته از محتوای این قطعه که سراسر سخن از هجران و فراق دارد) مشخصه، این قطعه باید در سوگ از دست دادن عزیزی ساخته شده باشه و دقیقا هم اینچنین هست.
زنده یاد استاد مشکاتیان این قطعه را در حدود سالهای 59 و 60 در سوگ استاد گرانقدرشون آقای عبداله دوامی که در سال 1359 درگذشتند، خلق کردند. و چه زیبا آفریدند این اثر را که هنوز پس از گذشت سالیان دراز حکایت هجران و غم را چنان بیان میکند که گویی حکایت از غمی نو دارد.
ضرب این قطعه که در حقیقت یک پیش درآمد است مانند اکثر پیش درآمدهای سنگین، 6/4 هست. قطعه در درآمد سه گاه (بیشتر متمایل به درآمد دوم سه گاه) شروع می شه و پس از فراز و فرودهایی در درآمد اول و دوم و سوم در زمان 1:57 اشاره ای به مویه می کنه و تا زمان 2:18 در همین گوشه باقی می مونه. بعد دوباره به درآمد سه گاه فرود میاد و جملاتی از ابتدای قطعه تکرار می شن و پس از مهیا شدن ورود به گوشه زیبای مخالف در زمان 3:30 قطعه به زیبایی هرچه تمامتر با اجرای پاساژی زیبا به گوشه مخالف می رود.
و چه قدر استاد این مخالف را زیبا اجرا کرده و چه با ابهت در برابر جهانی که یار و استاد دیرین او را گرفته عصیان می کند! گوشه مخالف یکی از زیباترین گوشه های موسیقی ایرانی است. همانطور که از نام گوشه برمیاید مضمون این گوشه مخالفت، سرکشی و عصیان است. عصیان در برابر آنچه که هست، سرکشی در برابر وضعیت موجود، و مگر نه اینست که جوهره انسان و انسانیت او مرهون همین عصیان است؟!
پس از ناله و مویه در غم هجران ها و نابسامانیها اکنون نوبت عصیان و سرکشی است.
چرخ برهم زنم ار غیر مرادم گردد / من نه آنم که زبونی کشم از چرخ فلک
همانطور که می بینید موسیقی ما دقیقا با فرهنگ و حالات رفتاری ما در زندگی روزمره مطابقت دارد. وقتی آنچه را که برایمان عزیز است از دست می دهیم مویه می کنیم و پس از آن فریاد بر می کشیم و سر به عصیان می نهیم...
گوشه مخالف با زیبایی هرچه تمامتر اجرا می گردد. جمله ها بسیار زیبا و هماهنگ هستند و توالی به جا و مناسب جمله ها واقعا در خور توجه است. در زمان 4:16 اشاره ای داریم به مغلوب. و اما مغلوب خود در اینجا موضوعی است بس درخور توجه.
زنده یاد دهخدا مغلوب را چنین معنا کرده: آنکه بر وی چیره باشند. غلبه کرده شده . مقهورشده . مفتوح شده . مطیع گشته . شکست خورده . شکست یافته.
انسان در برابر دنیا سر به عصیان بر میدارد (مخالف) و لاجرم محکوم به شکست است (مغلوب). همیشه چنین بوده ولی آیا مغلوب شدن دلیل موجهی است بر مخالف نبودن؟!
گوشه مغلوب حالت خاصی دارد. حالت انسانی که او را به مصافی نابرابر در برابر موجودی غول پیکر فرستاده اند. حالت گلادیاتوری که بدون سلاح وارد میدانش کرده اند و حالت میخی که بر سنگ رخام می کوبندش!
پس از آن در زمان 4:54 جملاتی از مخالف اجرا می شود و در زمان 5:17 هم جمله مویه دیگر بار اجرا می گردد و بعد هم فرود به درآمد سه گاه و پایان.
پختگی جملات که درک عمیق آهنگساز و تجربه فراوان او را از موسیقی نمایان می سازد شنونده را به این فکر می اندازد که خالق این قطعه حداقل چهل پنجاه سالی باید سن داشته باشد ولی می دانیم
زنده یاد استاد مشکاتیان این قطعه را زمانی ساختند که بیست و پنج شش سال بیشتر نداشتند. و این خود نشانگر استعداد خارق العاده آن بزرگوار در زمینه موسیقی است. روحش قرین شادی و رحمت باد.
16 فروردین 1390